Duurzaam en onafhankelijk online

Ook als collectief woonproject maken we gebruik van online platforms waarmee we contact met elkaar houden, onze gezamenlijke documenten opslaan enzovoort. Dat proberen we natuurlijk duurzaam mogelijk te doen. Maar er zijn nog meer aspecten om over te na te denken bij de keuze voor online platforms. Op dit moment is vooral de vraag actueel of ‘onze’ platforms ons niet te afhankelijk maken van de ‘big tech’ uit de Verenigde Staten. President Trump grijpt nu al regelmatig en is in staat om internetverkeer en data in Europa lam te leggen en ontoegankelijk te maken.

‘Big tech’ is de verzamelnaam voor de bekende grote Amerikaanse bedrijven als Microsoft, Apple MacIntosh, Google en Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp). Zij hebben het overgrote deel van de markt op hun terrein in handen en daarmee veel economische macht. Doordat ze hun kennis voor zichzelf houden (geen ‘open source’) en de uitwisseling met andere platforms lastig maken, word je als gebruiker steeds meer gedwongen om hun producten tot in de eeuwigheid te blijven gebruiken. Zo heeft een fotograferende vriend van mij al zijn foto’s bij Google in de cloud staan en daarin ook bewerkt. Hij kan nu niet meer van Google af zonder alle bewerkingen te verliezen.

Ondoorzichtige verdienmodellen

Doordat de big-tech-bedrijven voornamelijk in de Verenigde Staten zijn gevestigd, hoeven ze ook niet te voldoen aan Europese regelgeving, zoals die rond privacy en databescherming. En je weet het: als een product gratis is, ben je zelf het product. Neem WhatsApp. De inhoud van jouw appjes is weliswaar versleuteld en WhatsApp is helemaal advertentievrij, maar Meta gebruikt WhatsApp-gegevens wel om advertenties op Facebook en Instagram te verbeteren. Die gebruikersdata gaan bijvoorbeeld over met wie je appt en hoe vaak. Een Trump-figuur aan de macht kan ervoor zorgen dat onze gegevens worden misbruikt voor politieke doeleinden.

Het kan duurzamer

Ook uitgekookt is hoe bedrijven als Microsoft en Apple er voor zorgen dat je elke zoveel jaar een nieuwe computer of telefoon ‘moet’ kopen. Ze stoppen gewoon met de ondersteuning van de software. Bij mij thuis werken we op relatief oude computers waarop we al jaren geen Microsoft meer hebben staan, maar Ubuntu (een Linux-systeem) waarop we met LibreOffice werken (‘open source’ dus en nog gratis ook). Ook hebben we allebei een Fairphone die juist is ontworpen om extra lang mee te gaan. Het kan!

Ecohof stapt over

Als Ecohof Noorderveer gebruiken we al een tijd Signal, een goed en gemakkelijk alternatief voor WhatsApp. Signal is helemaal ‘open source’ en wordt gemaakt door een stichting waaraan je kunt doneren. Sympathiek! Het allerlastigste van zelf helemaal omschakelen naar Signal is om je familie mee te krijgen om ook van WhatsApp af te gaan…

Onze volgende stap bij Ecohof Noorderveer is om Dropbox te vervangen door Koofr als clouddienst, voor de bestanden die we online willen opslaan en makkelijk willen kunnen delen met onze leden. Een extra bonus van Koofr is dat ze goed letten op duurzaamheid. Want al die online platforms kosten natuurlijk enorm veel energie en ruimte: denk aan alle datacenters die uit de grond schieten.

Europese alternatieven

Een paar tips voor wie thuis ook wil overstappen. Organic Maps of Open Street Map kun je gebruiken in plaats van Google Maps. In veel gevallen zul je er mee uit de voeten kunnen. En ‘google’ eens met Ecosia of Duckduckgo. Ook hiervoor geldt dat deze voor de meeste zoekacties die je onderneemt met voldoende goede resultaat komen. Je Gmail-adres kun je inruilen voor de mailservice van Proton. Om te surfen kun je ook Modzilla Firefox gebruiken. En voor het overzenden van grote (aantallen) bestanden kun je Swisstransfer nemen, dat veel beter met jouw ‘content’ omgaat dan WeTransfer. Groot voordeel van Swisstransfer: je deellink blijft een maand (!) geldig. Infomaniak, het bedrijf achter Swisstransfer, heeft nog meer aardige dingen, zoals het videomeetingplatform kMeet. Er zijn allerlei websites waar je meer informatie kunt vinden over alternatieven voor Amerikaanse ‘big tech’ – Zoek maar eens op het trefwoord ‘Eureopean Alternativives’ – en dan niet met Google, natuurlijk.